Van toen naar nu
Geschiedenis van Spelderholt
Parc Spelderholt kent een rijke geschiedenis. Van buitenverblijf van jonkheer Louis Frederik Teixeira de Mattos tot Rijksproeffokstation en Rijksvoorlichtingsdienst voor de Pluimveeteelt tot de plek waar jongeren met een verstandelijke beperking wonen, leren en werken.
1905
In 1905 werden de woeste gronden van Spelderholt aangekocht door jonkheer Louis Frederik Teixeira de Mattos om er een buitenverblijf te stichten.
1945
Aan het einde van de oorlog nam prins Bernhard als bevelhebber van de Nederlandse strijdkrachten tijdelijk zijn intrek in het landhuis. Ook prinses Juliana schijnt enige tijd op het landgoed gewoond te hebben.
2026
In 1997 kwam het landgoed in beheer van de Stichting Parc Spelderholt die een uniek concept biedt voor jongeren (18-23 jaar) met een verstandelijke beperking als vervolg op het voortgezet speciaal onderwijs. Een uniek concept van wonen, werken en leren, op één plek, in één organisatie.
Over Parc Spelderholt
Ervaringen van anderen
Toen
Het Spelderholt is een landgoed op de Veluwe, gelegen tussen Beekbergen en Hoenderloo, niet ver van Apeldoorn. Het terrein bevat uitgestrekte bossen die beheerd worden door Staatsbosbeheer.
De eerste vermelding van het Spelderholt dateert uit 1730. Er is dan sprake van een boerderij aan de Speelweg met de naam ‘het Spelderholt’. ‘Spel’ is waarschijnlijk een afkorting van het woord kerspel (betekenis: kerkdorp, parochie), maar het kan ook op de naalden van de vele naaldbomen slaan. De toponiem ‘holt’ verwijst naar een bos dat timmerhout levert.
Teixeira de Mattos
In 1905 werden de woeste gronden van Spelderholt aangekocht door jonkheer Louis Frederik Teixeira de Mattos om er een buitenverblijf te stichten.
Hij liet de Nederlandsche Heidemaatschappij, waar hij een hoge functie bekleedde, de gronden ontginnen. De Haarlemse architect Frans Mulier ontwierp het monumentale landhuis en het koetshuis op landgoed Spelderholt. In 1907 legde de dochter van Teixeira de Mattos de eerste steen voor het landhuis.
Het ontwerp en de aanleg van tuin en park rondom het landhuis was opgedragen aan Leonard Springer, landschapsarchitect uit Haarlem. Bij de inrichting werden veel exoten gebruikt. Een toen aangeplante Sequoia is inmiddels uitgegroeid tot de hoogste van Nederland. Om de grond geschikt te maken voor de plannen van Springer waren vijfentwintig treinwagons met compost nodig.
In 1908 werd het landhuis opgeleverd. Hoewel het aanvankelijk bedoeld was als buiten- en zomerverblijf, woonde de familie Teixeira de Mattos er vanaf 1909 tot 1921 permanent. De totale oppervlakte van het landgoed bedroeg toen 763 hectare, waarvan 10 hectare park en tuin. In 1921 stond Teixeira de Mattos het landgoed, op ongeveer 14 hectare na, af aan de Staat der Nederlanden.
Proefstation
De bossen van het landgoed, die doorlopen tot aan Hoenderloo, gingen over naar Staatsbosbeheer. In oktober 1921 vestigde De Nederlandse Staat het Rijksproeffokstation Het Spelderholt en de Rijksvoorlichtingsdienst voor de pluimveeteelt op een ander deel van het landgoed. Deze diensten waren opgericht om de Nederlandse pluimveesector te verbeteren. In het begin gebeurde dit vooral praktijk gericht, later veranderde de aanpak in een meer fundamentele en wetenschappelijke benadering. De naam veranderde in Instituut voor Pluimveeonderzoek. In 1994 is dit onderzoekscentrum gefuseerd met andere instellingen op het gebied van dieronderzoek en in 1997 verhuisde het naar Lelystad.
Tweede wereldoorlog
Bossen
- Landhuis (Kasteel Spelderholt)
- Koetshuis (studentenhuisvesting) met twee bijgebouwtjes
- Maalderij (multifunctioneel gebruik voor leslokalen en particuliere/zakelijke bijeenkomsten)
- Tennishuisje
- Tuinmanshuis
Nu
In 1997 kwam het landgoed in beheer van de Stichting Parc Spelderholt die een uniek concept biedt voor jongeren (18-23 jaar) met een verstandelijke beperking als vervolg op het voortgezet speciaal onderwijs. Een uniek concept van wonen, werken en leren, op één plek, in één organisatie.
Lees meer over wat wij doen.
Ontdek meer van Parc Spelderholt
Kasteel
Academie
