De Geschiedenis van de Sequoia (Mammoetboom) op Parc Spelderholt

Een van de meest markante levende monumenten op landgoed Spelderholt in Beekbergen is de reusachtige mammoetboom (Sequoiadendron giganteum). Deze sequoia torent al meer dan een eeuw boven het landgoed uit en heeft door de decennia heen een bewogen geschiedenis doorstaan.

1. Ontwerp en aanplant door Leonard Springer (ca. 1908)

Toen jonkheer Louis Frederik Teixeira de Mattos rond 1905 startte met de realisatie van het landgoed, gaf hij de gerenommeerde Haarlemse tuin- en landschapsarchitect Leonard Springer de opdracht voor het ontwerp en de aanleg van de tuin en het omringende park.

• Exotische pronkstukken: In lijn met de tuintrends van het begin van de twintigste eeuw maakte Springer veelvuldig gebruik van uitheemse bomen (exoten). Een van deze aanplantingen was de sequoia.

• Locatie bij de wildhut: De boom werd aangeplant vlak achter het kasteel, direct naast de karakteristieke wildhut.

• Vruchtbare bodem: Om de schrale Veluwse zandgrond geschikt te maken voor deze imposante woudreus, liet Teixeira de Mattos per spoor tientallen wagons met compost aanvoeren via de Heidemaatschappij, wat de boom een uitstekende basis gaf om decennialang te groeien.

2. Baken in de oorlogsjaren

De mammoetboom groeide gestaag en ontwikkelde zijn kenmerkende roodbruine, vezelige en zachte schors.

• Herkenningspunt: Tijdens de Tweede Wereldoorlog — toen het kasteel achtereenvolgens werd bezet door nazi-kopstukken en later diende als residentie van prins Bernhard — fungeerde de hoog boven het bos uitstekende sequoia als een belangrijk navigatiebaken en herkenningspunt in de omgeving.

3. Recordhoogte en de storm van 18 januari 2018

Door de jaren heen groeide de sequoia uit tot een officieel natuurmonument:

• De hoogste mammoetboom: Met een hoogte van maar liefst 43 meter gold de boom als een van de allerhoogste geregistreerde mammoetbomen van Nederland, wat ook trots werd aangegeven op een houten naambord bij de voet van de boom.

• De zware westerstorm (2018): Op 18 januari 2018 werd Nederland getroffen door een verwoestende storm die ook over landgoed Spelderholt raasde. De storm richtte forse schade aan in het parkbos en trof helaas ook de sequoia: de bovenste top van 12 meter waaide uit de boom.

• Huidige afmeting: Na het verlies van de top resteert een indrukwekkende stam en kruin met een hoogte van circa 32 meter, die nog altijd krachtig doorgroeit.

4. Huidige functie op Parc Spelderholt

Ondanks de stormschade blijft de sequoia een van de absolute blikvangers van het landgoed:

• Zorg door de Academie: Het park rondom de boom en de wildhut wordt met toewijding verzorgd door studenten van de leergang onderhoud van Academie Spelderholt.

• Geliefd rustpunt: De boom vormt voor hotelgasten, wandelaars en studenten een herkenbare halteplek en vertelt het verhaal van meer dan een eeuw natuur- en cultuurhistorie op Spelderholt.