De Maalderij: Van voederfabriek naar onderwijs- en conferentielocatie
Verscholen in het groen van landgoed Spelderholt in Beekbergen staat De Maalderij. Dit industriële bakstenen gebouw getuigt van de enorme schaalvergroting van het agrarisch onderzoek in de naoorlogse periode en vervult tegenwoordig een moderne functie als les- en vergaderlocatie.
1. Bouw en architectuur (1955)
In 1955 verrees De Maalderij op het terrein om te voorzien in de groeiende logistieke en agrarische behoeften van het toenmalige Rijksinstituut voor Pluimveeteelt:
Delftse Schoolstijl: Het pand werd ontworpen in de kenmerkende architectuur van de Delftse School, herkenbaar aan het traditionele metselwerk, het zadeldak met pannen en de robuuste, functionele vormentaal.
De herkenbare silo-opbouw: Het meest in het oog springende element van het gebouw is de speciale, vierkante groene dakopbouw. Deze torenachtige opbouw diende als opslagsilo voor de enorme hoeveelheden granen en grondstoffen (waaronder spelt).
Laadperron: Aan de voorzijde bevindt zich een overdekt laad- en losperron waar vrachtwagens en karren destijds eenvoudig zakken graan en meel konden laden en lossen.
2. Oorspronkelijke functie: Het industriële kloppend hart van het instituut
Na de Tweede Wereldoorlog groeide het pluimvee-instituut explosief. De omvang van De Maalderij toont aan hoe grootschalig het complex in de jaren vijftig en zestig was opgezet:
Voerbereiding en -opslag: In De Maalderij werden granen gemalen, gemengd en verwerkt tot specifieke voederrantsoenen.
Distributie over het landgoed: Vanuit dit centrale punt werden alle tientallen kippenschuren, legtoomhokken, opfokafdelingen en proefstallen op het uitgestrekte terrein dagelijks van vers voer voorzien.
Onderzoek naar veevoeding: Het gebouw speelde een directe rol in het wetenschappelijk onderzoek naar pluimveevoeding en vitamines, wat bijdroeg aan de ontwikkeling van de moderne Nederlandse pluimveehouderij.
3. Monumentenstatus en herbestemming
Toen het instituut in de jaren 90 vertrok en de onderzoeksafdelingen fuseerden en naar Lelystad verhuisden, bleef De Maalderij behouden als tastbare herinnering aan het agrarisch-industriële erfgoed:
Gemeentelijk monument: Het pand is officieel aangewezen als gemeentelijk monument van de gemeente Apeldoorn, samen met het landhuis, het koetshuis, het tuinmanshuis en het tennishuisje.
4. Huidige functie op Parc Spelderholt
Sinds de oprichting van Stichting Parc Spelderholt heeft De Maalderij een veelzijdige en inspirerende nieuwe bestemming gekregen:
Lesruimte voor Academie Spelderholt: Overdag dient het gebouw als onderwijslocatie waar studenten met een verstandelijke beperking theorie- en praktijklessen volgen.
Conferentie- en vergaderlocatie: Daarnaast is De Maalderij omgebouwd tot een lichte, rustig gelegen vergader- en congresruimte (circa 72 m²). Het pand beschikt over moderne faciliteiten, openslaande deuren naar een eigen bosterras en biedt zakelijke gezelschappen de mogelijkheid om in alle rust midden in de natuur te vergaderen.